Inloggen

Welke jas trek jij aan?

Geplaatst op: 04-11-2015

Dag Karin, hoe zou jij jezelf willen noemen? Communicatiestrateeg, -adviseur, - regisseur, coach of conceptontwikkelaar? Ik vind het steeds lastiger worden.

Hallo Gerrit-Jan, ja, moeilijk. Je zou er een identiteitscrisis van krijgen! Het zijn allemaal aspecten van ons vak, en dan laat je de benamingen voor de uitvoerende kant nog buiten beschouwing. De benaming die je kiest heeft natuurlijk ook zijn communicatieve aspecten: waar positioneer je je in het vak en in je organisatie? Wie is je gesprekspartner? Welk soort werkzaamheden voer je uit? Het wordt er niet duidelijker op voor de buitenwacht. Wat kunnen zij verwachten van een 'communicatie-mens'?

Mijn ervaring is dat er vaak gewerkt wordt vanuit een vorm: een presentatie, een filmpje, een nieuwsbrief etc. Ik denk dat ons vak heel wat moeilijker in een hokje is onder te brengen. De beroepsorganisatie Logeion heeft geprobeerd om dat te doen door een aantal aspecten te benoemen en er beroepsniveaus aan te koppelen: analyseren, adviseren, creëren, organiseren, begeleiden en managen. Ik ben ervan overtuigd dat het steeds belangrijker wordt dat je als communicatieprofessional duidelijk kunt maken waar wij voor dienen, wat wij toevoegen aan een organisatie. Noem het accountability. Ik noem het liever verantwoording afleggen voor wat je doet en duidelijk maken wat een organisatie wint door betere communicatie. Hoe maak jij je meerwaarde duidelijk?

Goeiemorgen Karin, ik onderschrijf het belang van accountability zoals jij die omschrijft, maar het gaat om meer dan de meerwaarde alleen. Ik zie dat de communicatieprofessional nog een nieuwe rol moet pakken. Van oudsher zijn we degenen die de buitenwereld naar binnen moeten halen. Wat leeft er? Wat zijn belangrijke ontwikkelingen? Het lijkt erop dat dat op een andere manier moet, namelijk als de kritische sparring-partner van de bestuurder, leidinggevende. Dat is althans een rol die ik steeds vaker heb, met name in kleine organisaties, waar de meeste mensen werkzaam zijn in het primaire proces en de bestuurder er vaak alleen voor staat. Maar het geldt ook voor grotere organisaties, waar velen meegaan met de grote stroom, geen tegengeluid laten horen, tot het mis gaat. Dan is het vaak te laat. Filosoof Joep Dohmen gaat nog een stap verder. Hij hield onlangs bij de Utrechtse Communicatiekring een pleidooi dat ‘communicatie een nieuwe moraal moet vormgeven’. Communicatieprofessionals zouden de discussie op gang moeten brengen om te komen tot een gemeenschappelijke moraal binnen organisaties. Hij komt tot zijn pleidooi omdat hij mensen op belangrijke posten hun verantwoordelijkheid ziet verzaken en hun integriteit verloochenen. Is dat de taak van de communicatieprofessional?

Een interessant punt, Gerrit-Jan. Ik heb er een tijdje over lopen denken. De communicatieprofessional als moraalridder? Ik vrees dat we dan snel buiten staan. Wat ik lees in de oproep van Dohmen is een oproep tot authenticiteit en openheid. De wereld is zo transparant dat een organisatie niet meer wegkomt met mooie praatjes en stralende verpakkingen. Dat vraagt iets van bestuurders, directies. Je schrijft dat je steeds vaker sparring partner bent. Ik merk zelf ook dat bestuurders en leidinggevenden er behoefte aan hebben om hardop na te denken over de inhoud van hun communicatie, dat ze een weerwoord zoeken en een eerlijk advies. Hun wereld is complex en dynamisch en dat maakt eenzaam. Van ons vraagt dat inderdaad een invulling van ons vak die misschien niet nieuw is, maar die best wat meer nadruk mag krijgen: het vermogen om een dialoog te voeren. En pas daarna komt de vertaalslag naar de vorm - want die hoort er toch ook altijd bij.

Moraalridder is een te sterke term, Karin, wijzen op de consequenties van bepaald gedrag van de organisatie lijkt me niet onverstandig. Want achteraf krijg je zaken die mislopen met communicatie alleen meestal niet gerepareerd. Zie Volkswagen, de bankencrisis enzovoort…

Wat de vertaalslag naar vorm betreft. Ik denk dat inhoud en vorm vanaf de start samen moeten optrekken. Dat maakt het resultaat sterker. Het maakt altijd uit welke jas de inhoud heeft. Zou jij ook niet willen horen wat collega (en bestuurslid) Sem Wigman daarvan vindt? Geven we het stokje aan hem over.

Gerrit-Jan Meulenbeld
Karin Dormans

Altijd op de hoogte blijven?

Meld je hier aan voor onze nieuwsbrief