Een vleermuisweg, autodrop en 65% minder verkeer: dit leerden we van de A2 WeekendBreek

Tijdens de bijeenkomst over de A2 WeekendBreek werd duidelijk hoeveel er nodig is om dat voor elkaar te krijgen. Laura Gorissen, Eric Eussen en Alexander Dekkers namen de zaal stap voor stap mee in wat er allemaal achter zo’n afsluiting schuilgaat.

Meer dan een wegproject

Alexander Dekkers (woordvoerder Rijkswaterstaat) opende de bijeenkomst met een inleiding en een quiz. De prijs: autodrop voor in de file en een collector’s item-mok voor wie het meest wist over Rijkswaterstaat. Ook gaf hij een inkijkje in zijn werk als woordvoerder. In een organisatie met duizenden medewerkers en meerdere lagen van afstemming betekent dat soms dat een antwoord niet direct komt. Soms duurt het een paar uur, soms een dag, en soms langer, omdat antwoorden eerst langs verschillende schijven moeten. Vervolgens verschoof de aandacht naar de schaal van het project A2VK, de verbreding van de A2.

Wat je niet ziet als je langsrijdt

Wie over de A2 rijdt, ziet werkzaamheden, maar krijgt zelden een beeld van wat daarachter zit. Het gaat om 18 kilometer snelweg, 17 viaducten en onderdoorgangen, 180 kilometer kabels en leidingen en 1,7 miljoen kuub grondverzet.

Eric Eussen (omgevingsmanager Rijkswaterstaat) vertelde over de verschillende uitdagingen die je tijdens zo’n project tegenkomt. Zelfs op plekken waar je ze niet direct verwacht, zoals bij de vleermuizen.

Heel toevallig kwamen ze op 15 april, precies de dag van deze bijeenkomst, net uit hun winterslaap in de grotten van Zuid-Limburg. Ze vliegen elke dag de A2 over richting Belgische boerderijen, waar ze jagen. Een vleermuis die jarenlang hetzelfde pad vliegt, verandert dat gedrag nooit. Je moet de route faciliteren zoals het altijd was. Als je de bomen langs de snelweg kapt voor de verbreding, wordt de oversteekafstand groter. Vleermuizen vliegen liever niet in open lucht, dan worden ze gepakt door een roofvogel. Dus dalen ze naar het maaiveld en worden ze aangereden.

De oplossing: vier nieuwe faunapassages en beplanting die de route veilig en herkenbaar maken. Het klinkt bijna klein, maar het gevolg is groot: twee jaar extra bouwtijd en 78 miljoen euro extra kosten.

Alles tegelijk, in één weekend

Om hinder zoveel mogelijk te beperken, worden zoveel mogelijk werkzaamheden gebundeld tijdens weekend-afsluitingen. In totaal zijn het er zeven. Tijdens de eerste WeekendBreek, van 14 tot en met 17 november, werd er tegelijk gewerkt op 25 locaties langs het traject, met in totaal 25 deelprojecten. Laura Gorissen (marketing- en communicatieadviseur Zuid-Limburg Bereikbaar) liet zien dat de grootste uitdaging niet in de uitvoering zat, maar in gedrag. Want wat gebeurt er als je een snelweg afsluit waar dagelijks duizenden mensen afhankelijk van zijn? Als iedereen de weg op gaat, loopt het uit op een verkeersinfarct.

De opdracht voor Zuid-Limburg Bereikbaar was daarmee helder, maar allesbehalve eenvoudig: zorg dat mensen op tijd een andere keuze maken, zodat de regio niet vastloopt.

65% minder verkeer: nooit eerder vertoond

De doelstelling was 40 tot 50% minder verkeer. Normaal beschouw je 25% als een succes. Met de gezamenlijke inspanningen en verschillende nieuwe manieren om mensen te bereiken werd het 65% minder verkeer; een resultaat dat binnen Rijkswaterstaat nog nooit eerder was bereikt.

De campagne was nadrukkelijk crossmediaal opgezet en werd stap voor stap opgebouwd richting het weekend. Al maanden vooraf werden mensen bereikt via social media, online advertenties en radiospots, terwijl onderweg ook digitale schermen langs de weg en berichten in navigatieapps de afsluiting aankondigden. Tegelijk werd via nieuwsbrieven, werkgeversnetwerken en gerichte mailings steeds specifieker ingezoomd op doelgroepen in de regio.

Via 73 aangesloten werkgevers bereikten ze samen 60.000 medewerkers. Er werden kant en klare communicatietoolkits in meerdere talen, waaronder Duits, Frans en Pools gedeeld voor werkgevers en de logistieke sector. Sportverenigingen werden rechtstreeks aangeschreven, tot PSV aan toe. In sommige gevallen leidde dat zelfs tot het verplaatsen van wedstrijden.

Hotels, vakantieparken, scholen en zelfs de Universiteit Maastricht werkten mee door belangrijke evenementen te verplaatsen. Er was een treinactie met 50% korting.

Bewoners ontvingen flyers met een popcornpakketje in de bus. Want als je thuisblijft, kun je dat net zo goed doen met een bak popcorn op de bank. Via het A2 WhatsApp-kanaal worden mensen direct bereikt over afsluitingen en andere hinder.

Door die combinatie van brede zichtbaarheid en gerichte communicatie wist bijna iedereen ruim op tijd wat er ging gebeuren en wat dat voor hun eigen reis betekende.

Niet zeggen wat niet mag, maar laten voelen wat het gevolg is

Een van de interessantste inzichten van de avond was de gedragsaanpak achter de campagne. Rijkswaterstaat en Zuid-Limburg Bereikbaar kozen, in samenwerking met een bureau voor gedragsverandering, bewust niet voor een belerende boodschap. Dus niet: ga niet de weg op. Want dat werkt averechts.

Ze kozen voor geanticipeerde spijt: laat mensen voelen wat het gevolg is van toch in de auto stappen. Denk aan filmpjes over sporters die te laat op hun wedstrijd komen, of mensen die hun ontspannen dagje uit inruilen voor stilstaand verkeer.

Tot slot

Een groot dankjewel aan Eric Eussen, Alexander Dekkers en Laura Gorissen voor hun open verhaal, de eerlijke inkijk achter de schermen en alle ruimte voor vragen. En aan Kamer8cht voor de gastvrije ontvangst.

We kijken alvast vooruit naar twee bijeenkomsten in mei:

• 12 mei: naar aanleiding van de inspirerende lezing van Jan Scheele over AI en de invloed op ons werk, nu en in de toekomst, ontstond bij meerdere leden de behoefte om hier verder over door te praten. Die ruimte bieden we graag! Op dinsdag 12 mei organiseren we daarom een bijeenkomst die nét even anders is dan anders. Geen traditionele avond met een externe spreker, maar een open en verdiepend gesprek met elkaar.
• 28 mei: we verwelkomen Diederik Jekel als inspirerende spreker op het prachtige United World College in Maastricht. Tijdens deze sessie neemt Diederik je mee in de kunst van het vertellen van complexe verhalen die begrijpelijk en boeiend zijn voor een breed publiek. Verwacht inspirerende inzichten, praktische tips en voorbeelden die je direct kunt toepassen in je eigen communicatiepraktijk.

👉 Reserveer je plek hier.