Diederik Jekel over wetenschap en de impact op communicatie

Met herkenbare voorbeelden en humor liet Diederik zien dat goede communicatie niet begint bij zenden, maar bij afstemmen. Zijn belangrijkste boodschap: je kunt bepalen hoe je praat, maar niet hoe de ander luistert. Als een boodschap niet aankomt, ligt de verantwoordelijkheid dus bij degene die communiceert. Niet omdat de inhoud niet goed is, maar omdat de vorm, timing of aansluiting niet kloppen.

Aan de hand van voorbeelden uit de wetenschap, van het Higgsdeeltje tot klimaatverandering, liet Diederik zien hoe snel communicatie mis kan gaan wanneer de zender vooral vanuit de eigen kennis redeneert. Een formule kan voor een natuurkundige glashelder zijn, maar voor een breder publiek juist volledig onbegrijpelijk. De kunst is daarom niet om inhoud plat te slaan, maar om eerst het grotere plaatje te schetsen. Zoals bij een puzzel: mensen beginnen niet met de randjes, maar kijken eerst naar de doos. Waar gaan we naartoe? Waarom is dit belangrijk? Waarom zou iemand met zijn versnipperde aandacht bij jouw verhaal blijven?

Een ander terugkerend thema was luisteren. Niet luisteren om te reageren, maar luisteren om te begrijpen. Diederik vertelde hoe belangrijk het is om eerst te achterhalen waar iemands twijfel, weerstand of angst vandaan komt. Als wetenschapper is het verleidelijk om direct met feiten te komen. Maar feiten landen pas wanneer iemand zich serieus genomen voelt. Of het nu gaat om wetenschap, beleid, onderwijs of maatschappelijke verandering, steeds opnieuw gaat het om dezelfde vraag: hoe maak je verbinding met je publiek zonder de inhoud geweld aan te doen?

De locatie van de bijeenkomst gaf die vraag extra betekenis. United World College Maastricht is een internationale school waar meer dan 900 leerlingen uit ruim 100 nationaliteiten samen leren en leven. Als onderdeel van de wereldwijde UWC-beweging zet de school onderwijs in als kracht voor vrede en een duurzame toekomst. Dagelijks komen er leerlingen met verschillende perspectieven, achtergronden en levenservaringen samen. Juist daar wordt zichtbaar hoe belangrijk communicatie is: om elkaar te begrijpen, om voorbij aannames te kijken en om complexe wereldvraagstukken bespreekbaar te maken. In die zin sloot het verhaal van Diederik mooi aan bij de missie van UWC. Want of het nu gaat om klimaat, technologie, wetenschap of samenleving, verandering begint niet alleen met kennis. Verandering vraagt ook om taal, vertrouwen en het vermogen om bruggen te bouwen tussen mensen die de wereld anders bekijken.

We kijken terug op een inspirerende avond die ons als netwerk uitnodigde om te reflecteren op ons eigen vak. Niet alleen naar wat we willen vertellen, maar vooral naar wat de ander nodig heeft om echt mee te kunnen gaan in ons verhaal.